جرم و وزن:

پیش از اینکه به جاذبه و نحوه ی عملکرد آن بپردازیم، بهتر و مهمتر این است که، تفاوت جرم و وزن را بدانیم!
معمولاً در مکالمات روزمره، جای جرم و وزن را درست استفاده نمی کنیم! مثلاً می گوییم که «من 60 کیلوگرم وزن دارم.» در حقیقت و از لحاظ علمی این جمله اشتباه است ولی در گفتگوهای معمول، این نحوه ی بیان کردن، تبدیل به یک اشتباه مصطلح شده است؛ زیرا «کیلوگرم» واحدی برای سنجش جرم است نه وزن!!!
جرم یک بدن، میزان ماده ایست که آن بدن شامل آن است. به طور علمی تر باید گفت که جرم یکی از خصوصیات ماده می باشد. این خصوصیتِ مواد، در ابتدایی ترین حالت، باعث به وجود آمدن یک نوع نیرو، به نام «اینرسی» می گردد ... بگذارید با یک مثال حرفمان را ادامه دهیم:
وقتی سوار یک اتومبیل که در کنار خیابان ایستاده است می شوید، درست در لحظه ی حرکت حس می کنید نیرویی بدن شما را به عقب هُل می دهد. به این نیرو، «نیروی اینرسیِ سکون» می گویند، که ارتباط مستقیم با میزانِ جرم بدن شما دارد.
حالا به خاطر بیاورید، این نیرو در حالی که اتومبیل با سرعت ثابت حرکت می کند، دیگر به نظرتان نمی رسد. اما اگر این اتومبیل به دلیلی ترمز کند و بایستد، باز نیرویی حس خواهید کرد که بدن شما را، به سمت جلو هل می دهد! به این نیرو نیز، «نیروی اینرسیِ حرکتی» می گویند، که باز هم ارتباط مستقیم با میزانِ جرم بدن شما دارد.
به طور کلی هر جسم ساکن تمایل دارد که ساکن بماند و در مقابلِ حرکت مقاومت می کند(اینرسی سکون) و هر جسم متحرک علاقه مند است، که حرکت خود را در راستا و جهت حرکتش، ادامه دهد و در برابر ایستادن، مقاومت می کند(اینرسی حرکتی).
به طور کلی، جرم، میزانی است برای نشان دادن مقدار اینرسی که جسم در حالات گوناگون از خود بروز می دهد!
اما وزن، یک مسئله ی کاملاً متفاوت است!
هر جسم دارای جرم، در کلّ جهان، سایر اجسامِ دارای جرم را جذب می کند. میزان این نیروی جاذبه وابسته است به میزان جرم اجسام و فاصله ای که از یکدیگر دارند. برای اجسام معمولی و کوچک، میزان این کشش، بسیار کم است. اما بین اجسام بزرگ با جرم زیاد، مثل زمین و سایر سیارات و ستارگان، این انرژی جاذبه ای بسیار زیاد و قوی است. به طور کلی هر چه جرم جسمی بیشتر باشد و فاصله ی آن از جسم دیگری کمتر باشد میزان نیرویی کششی که جسم اول به جسم دوم وارد می کند بیشتر است. در همین حال جسم دوم نیز جسم اول را به سمت خود می کشد. به چند مثال توجه کنید:
1- خورشید و زمین همدیگر را جذب می کنند. برای همین زمین از خورشید دور نمی شود.
2- زمین و ما هم همدیگر را جذب می کنیم. برای همین ما برای پریدن یا بلند شدن از روی زمین انرژی صرف می کنیم.
در مثال اول، جرم هر دو جسم ( خورشید و زمین) زیاد است و به هم نیروی قابل ملاحظه ای وارد می کنند. در مثال دوم، زمین به ما نیروی قابل ملاحظه ای وارد می کند چون دارای جرم بسیار زیادی است، اما هر یک از ما نیروی جاذبه ی بسیار ناچیزی به زمین و اجسام اطرافمان وارد می کنیم، چون دارای جرم بسیار کمی هستیم. به این نیروی جاذبه بین زمین و ما، وزنِ ما گفته می شود.
معادله ی وزن و نیروی جاذبه به صورت زیر است:

این رابطه را، « ایزاک نیوتن(Isaac Newton) »، دانشمند مشهور انگلیسی، بیان نمود. نتایج زیر در مورد وزن شما در سیارات و کرات دیگر نیز، از همین رابطه ناشی می شود.
* توجه: شما ممکن است به نتایج زیر شک کنید. به عنوان مثال شاید بگویید با توجه به اینکه جرم سیاره ی مشتری 318 برابرِ جرم سیاره ی زمین است، باید وزن شما بر روی مشتری 318 برابر وزن شما بر روی زمین باشد ... خب این اشتباه است! زیرا این تنها در شرایطی درست است که شعاع سیاره ی مشتری نیز برابر با زمین باشد و ما می دانیم این گونه نیست! بلکه شعاع مشتری 11 برابر شعاع زمین است.
حالا بیایید به این نتایج توجه کنیم ... برای من که جالب بود، امیدوارم که برای شما هم همین گونه باشد.

سیارات عطارد وزن شما زهره وزن شما ماه وزن شما مریخ وزن شما مشتری وزن شما زحل وزن شما اورانوس وزن شما نپتون وزن شما پلوتون وزن شما قمرهای سیاره مشتری IO وزن شما EUROPA وزن شما گانیمید وزن شما کالیستو وزن شما چند حالت از ستارگان خورشید یک کوتوله سفید یک ستاره نوترونی وزن شما وزن شما وزن شما

منابع
-http://www.nineplanets.org
-Your Weight On Other Worlds, Ron Hipschman, 1997