جشن سده

واژه سَدِه ، از ریشه سَتدر زبان پهلوی آمده است و معنی آن عدد صد است . هنگامی که ایرانیان سال را به دو فصل تابستان و زمستان تقسیم کرده بودند ، از آغاز فروردین تا پایان مهر ماه هر سال را تابستان می‌گفتند و از اول آبان تا پایان اسفند را زمستان می‌نامیدند . آنان هنگامی که صد روز از زمستان و از شروع ماه آبان می‌گذشت و روز دهم بهمن فرا می‌رسید ، آن را سده می‌نامیدند و جشن می‌گرفتند .

آنان بر این باور بودند که سرمای زمستان از آن پس به آرامی کاهش خواهد یافت . پس در روز جشن سده به دشت و صحرا روی می‌اوردند ، هیزم و خار و خاشاک فراهم می‌کردند و با فرارسیدن شب ، آتش بزرگی می‌افروختند و به امید افزایش در روز بعد که آن را از جلوه‌های اهورایی می‌دانستند به شادمانی می‌پرداختند

روایتی که به جشن سده در تاریخ ایران باستان نسبت می‌دهند ، ماجرای پیدایش آتش توسط هوشنگ ، پادشاه پیشدادی است که شرح ان در شاهنامه فردوسی به روشنی و رسایی امده است . جشن سده پس از اسلام نیز در بسیاری از شهرهای ایران برپا می‌گشت . اکنون زرتشتیان در همه شهرها و روستاها ، با اتش افروزی ، سده را جشن می‌گیرند

--------------------------------------------------------------------------------

برگفته از کتاب از نوروز تا نوروز نوشته : کورش نیکنام - انتشارات فروهر